Νέα Σμύρνη 1997: Η δολοφονία του αρχιμανδρίτη Άνθιμου από την ερωμένη του, Κάτια Γιαννακοπούλου

Νέα Σμύρνη 1997: Η δολοφονία του αρχιμανδρίτη Άνθιμου από την ερωμένη του, Κάτια Γιαννακοπούλου

Η υπόθεση, που συνδύαζε έρωτα, εμμονή, θρησκευτικό παρασκήνιο και ένα προμελετημένο έγκλημα, μονοπώλησε το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης και έμεινε στην ιστορία ως μία από τις πιο συγκλονιστικές υποθέσεις της σύγχρονης ελληνικής εγκληματολογίας.

Η Κάτια Γιαννακοπούλου ήταν μια γυναίκα της διπλανής πόρτας. Ζούσε στην Καλλιθέα με τον σύζυγο και τον γιο της και εργαζόταν ως πλασιέ σε είδη δώρου. Κάποια στιγμή το 1989 ένιωσε την ανάγκη να βρει ψυχολογική υποστήριξη. Αντί όμως να απευθυνθεί σε ειδικό, ακολούθησε τη συμβουλή μιας φίλης και αναζήτησε βοήθεια στην εκκλησία της Παναγίτσας στο Παλαιό Φάληρο.

Εκεί λειτουργούσε ο αρχιμανδρίτης Άνθιμος, του οποίου τα λόγια γοήτευσαν τη 34χρονη γυναίκα. Μια εξομολόγηση δεν της ήταν αρκετή. Όσο περνούσε ο καιρός, πήγαινε όλο και πιο συχνά στις λειτουργίες, τον συναντούσε και του άνοιγε την καρδιά της. «Με τράβαγε κοντά του σαν μαγνήτης. Συνέβαινε κάτι το ανεξήγητο», θα πει αργότερα. Αρχικά, η σχέση τους δεν ξεπερνούσε τα όρια της πνευματικής επαφής. Αυτό όμως άλλαξε την ημέρα που ο αρχιμανδρίτης την κάλεσε στο σπίτι του.

«Μια μέρα με κάλεσε σπίτι του, όπου μιλήσαμε για πολλά, κυρίως γύρω από τη θρησκεία και την Εκκλησία. Αμέσως μετά άρχισε να μου μιλάει για τον έρωτα. Εκείνη την ώρα με φίλησε για πρώτη φορά και μάλιστα αυτό το φιλί στο στόμα κράτησε για πολλή ώρα», θα θυμηθεί χρόνια μετά η ίδια. Την επομένη, η Κάτια τον συνάντησε ξανά και, σαν να μιλούσε σε κάποιον άσχετο με όσα είχαν συμβεί, του εξομολογήθηκε ότι φίλησε κάποιον ενώ ήταν παντρεμένη. Εκείνος της απάντησε καθησυχαστικά: «Είμαστε άνθρωποι και ως άνθρωποι έχουμε ανθρώπινες αδυναμίες». Έτσι ξεκίνησε η σχέση τους.

Η Γιαννακοπούλου τον αγάπησε βαθιά. Κρυφά από τον σύζυγό της, έφτασε στο σημείο να σηκώνει μεγάλα ποσά από τον κοινό τους λογαριασμό για να τον βοηθήσει. Χαρακτηριστικό είναι ότι όταν ο αρχιμανδρίτης της είπε πως είδε στον ύπνο του την Παναγία να του ζητά να υλοποιήσει ένα ιδιαίτερα δαπανηρό εκκλησιαστικό έργο, εκείνη δεν δίστασε να του δώσει τα χρήματα που χρειαζόταν. Όπως η ίδια υποστηρίζει, στη διάρκεια της σχέσης τους το συνολικό ποσό που του προσέφερε ξεπέρασε τα 27 εκατομμύρια δραχμές. Από την πλευρά του, θέλοντας να αποδείξει την αφοσίωσή του, ο Άνθιμος της έγραψε μια επιστολή δηλώνοντας ότι επιθυμούσε, μετά τον θάνατό του, το διαμέρισμά του στη Νέα Σμύρνη να περάσει στα χέρια της.

Το 1994 ο αρχιμανδρίτης απομακρύνεται από την εκκλησία του Παλαιού Φαλήρου για λόγους που δεν έγιναν ποτέ γνωστοί και προς το τέλος της χρονιάς μετατίθεται στο Λονδίνο. Παρ’ όλα αυτά, η Κάτια Γιαννακοπούλου συνεχίζει να τον επισκέπτεται κρυφά, πετώντας ακόμη και αυθημερόν ώστε η οικογένειά της να μην αντιληφθεί τίποτα. Εκείνος όμως έχει πια απομακρυνθεί συναισθηματικά και σταδιακά αποκόβει τη σχέση τους.

Η Γιαννακοπούλου δεν μπορεί να αποδεχτεί την αλλαγή στη στάση του. Άλλοτε τον ικετεύει και άλλοτε τον απειλεί.

Φτάνει μάλιστα στο σημείο να καταγράφει τις ολοένα και πιο σπάνιες ερωτικές τους επαφές, πιστεύοντας πως έτσι θα έχει μέσο πίεσης απέναντί του. Παρ’ όλα αυτά, ο Άνθιμος παραμένει αδιάλλακτος. Τον Σεπτέμβριο του 1996 ταξιδεύει από το Λονδίνο στην Αθήνα για να ψηφίσει χωρίς καν να την ειδοποιήσει. Όταν εκείνη το μάθει, καταρρέει.

Ύστερα από επανειλημμένες προσπάθειες επικοινωνίας, τηλέφωνα, πιέσεις και εκβιασμούς, συναντιούνται τελικά στις 7 Μαρτίου 1997 στο σπίτι του αρχιμανδρίτη στη Νέα Σμύρνη. Η ένταση ανεβαίνει, καβγαδίζουν, έρχονται στα χέρια και η Γιαννακοπούλου τον τραυματίζει ελαφρά στον λαιμό με ένα μαχαίρι. Από εκείνη τη στιγμή ο 59χρονος κόβει οριστικά κάθε επαφή. Σύμφωνα με την ίδια, όποτε προσπαθούσε να του τηλεφωνήσει, εκείνος έκανε πως δεν αναγνώριζε καν ποια ήταν.

Τον Ιούνιο του 1997, κυριευμένη από εμμονή και οργή, παίρνει την απόφαση να τον σκοτώσει. Από έναν ομογενή στην Ομόνοια αγοράζει ένα όπλο έναντι 480.000 δραχμών. Τον Ιούλιο, όταν ενημερώνεται τηλεφωνικά από την εκκλησία του Λονδίνου ότι ο Άνθιμος βρίσκεται στην Ελλάδα, θεωρεί πως έχει έρθει η στιγμή να υλοποιήσει το σχέδιό της.

Ύστερα από ακόμη μία σειρά επίμονων τηλεφωνημάτων και πιέσεων, αποσπά από εκείνον μια αόριστη υπόσχεση πως κάποια στιγμή θα συναντηθούν. Παρ’ όλα αυτά, πηγαίνει απρόσκλητη στο σπίτι του και χτυπάει το κουδούνι. Εκείνος αντιδρά έντονα, της μιλάει προσβλητικά και της λέει: «Δεν ντρέπεσαι; Πήγαινε στον άντρα σου και το παιδί σου», απειλώντας ταυτόχρονα ότι θα καλέσει την αστυνομία.

Το επόμενο πρωί η Γιαννακοπούλου τον περιμένει έξω από το σπίτι. Τον πλησιάζει, προσπαθεί για μια τελευταία φορά να του μιλήσει, όμως εκείνος της γυρίζει την πλάτη. Εκείνη τότε τραβάει το περίστροφο από την τσάντα της και πυροβολεί. Οι δύο σφαίρες τον βρίσκουν στο κεφάλι.

Αμέσως μετά τη δολοφονία, η 42χρονη επιβιβάζεται στο μπλε Suzuki του κουνιάδου της και φεύγει τρέχοντας από το σημείο. Υπάλληλοι συνεργείου που βρισκόταν στο σημείο προλαβαίνουν να σημειώσουν τον αριθμό

κυκλοφορίας του αυτοκινήτου, στοιχείο που θα αποδειχθεί κρίσιμο για την αστυνομία. Η ίδια εγκαταλείπει το όχημα κοντά στα νεκροταφεία Παλαιού Φαλήρου και Νέας Σμύρνης, πετάει το όπλο και τις σφαίρες σε διαφορετικούς κάδους και στη συνέχεια παίρνει ταξί για την Ομόνοια.

Σε κατάσταση σύγχυσης, παίρνει ένα ποδήλατο και περιπλανιέται όλη μέρα στους δρόμους της Αθήνας. Το βράδυ βρίσκει καταφύγιο σε μια οικοδομή στην Καλλιθέα. Τη δεύτερη ημέρα συνεχίζει να κινείται άσκοπα, φτάνοντας στο Αιγάλεω και περνώντας τη νύχτα σε ένα πάρκο στην Ελευσίνα. Την τρίτη μέρα πλέον θα σταματήσει να κρύβεται. Φόρεσε την ξανθιά περούκα που της είχε πάρει δώρο ο αρχιμανδρίτης και ενώ περιφέρεται ακόμη με το ποδήλατο, σταματάει έξω από την Ιερά Μονή της Παναγίας της Γοργοεπηκόου στη Μάνδρα. Περνάει το κατώφλι και αναζητά μια μοναχή για να εξομολογηθεί. Η μοναχή την ακούει και είναι τελικά αυτή που θα καλέσει την αστυνομία.

Η Κάτια Γιαννακοπούλου βρίσκεται πλέον στα χέρια των Αρχών. Η ίδια όμως είναι η μεγαλύτερη τιμωρός του εαυτού της. «Tον αγαπούσα ακόμα και την ώρα που τον σκότωνα. Ακόμη τον αγαπώ. Έκανα ό,τι έκανα για την τιμή τη δική μου και της οικογένειάς μου, που την είχα καταρρακώσει», δήλωσε ύστερα από δέκα ώρες συνεχούς κατάθεσης στην Aσφάλεια. Συνέχισε λέγοντας: «Mακάρι να μην περάσει καμιά γυναίκα αυτό που πέρασα εγώ. Nα μη βρεθεί στο σημείο να αγαπήσει όπως εγώ, τόσο απόλυτα, τόσο ολοκληρωτικά, τόσο τρελά».

Μπροστά στον ανακριτή, τόνισε ξανά το ίδιο συναίσθημα: «Ο μεγαλύτερος τιμωρός, ο πιο αυστηρός εισαγγελέας είναι ο εαυτός μου», προσθέτοντας πως «Αναρωτιέμαι μόνο ποια τιμωρία σκληρότερη μπορεί να μου επιβάλλει η δικαιοσύνη από αυτήν που επέβαλα εγώ στον εαυτό μου σκοτώνοντας με τα ίδια μου τα χέρια τον επίγειο θεό μου».

Ακόμη και η πρώτη της φράση όταν μπήκε στο ανακριτικό γραφείο κινήθηκε στο ίδιο δραματικό ύφος: «Αν ήταν δυνατόν να τον αναστήσω με πέντε φιλιά ποτισμένα από το αίμα της μετανιωμένης μου καρδιάς θα το είχα ήδη κάνει».

Η δίκη της σε πρώτο βαθμό πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 1998, με τον σύζυγο και τον 18χρονο γιο της να βρίσκονται διαρκώς στο πλευρό της. Το δικαστήριο αναγνώρισε ως ελαφρυντικά τον μέχρι τότε έντιμο βίο της, αλλά και την «ανάρμοστη συμπεριφορά» του αρχιμανδρίτη. Τελικά, της επιβλήθηκε ποινή κάθειρξης 20 ετών.

«Θα αισθάνομαι πάντα τύψεις. Το μόνο που ελπίζω είναι να με καταλάβει ο Θεός. Όσο κι αν ζήσω, δεν είναι δυνατό να ξεχάσω ότι αφαίρεσα τη ζωή ενός παιδιού του Θεού. Ελπίζω να με συγχωρέσει. Δεν μπορώ όμως και να ξεχάσω τι μου πρόσφεραν ο άνδρας και το παιδί μου. Ό,τι κι αν κάνω, θα είναι ελάχιστο μπροστά σε αυτό που μου έδωσαν εκείνοι».

Ωστόσο, τον Νοέμβριο του 2001 η Κάτια Γιαννακοπούλου καταδικάστηκε ομόφωνα σε ισόβια κάθειρξη από το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, χωρίς να της αναγνωριστεί κανένα ελαφρυντικό. Οι δικαστές έκριναν ότι επρόκειτο για μια πράξη που τελέστηκε σε ήρεμη ψυχική κατάσταση, με κίνητρο τον εγωισμό.

Έξι χρόνια μετά την ομολογία της, στις 5 Αυγούστου του 2013, το Συμβούλιο Εφετών Θήβας έκανε δεκτή την αίτησή της, τότε 58 ετών, και της έδωσε το δικαίωμα να αποφυλακιστεί από τις φυλακές Ελαιώνα.

Η υπόθεση της Κάτιας Γιαννακοπούλου και του αρχιμανδρίτη Άνθιμου Ελευθεριάδη μεταφέρθηκε το 2000 στην τηλεόραση, μέσα από επεισόδιο της σειράς Κόκκινος Κύκλος, με πρωταγωνιστές τον Μηνά Χατζησάββα και την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη.

Η Νεοσμυρνιώτισσα Χριστίνη Δέση-Λουκά δηλώνει: «Αν φοβηθούμε και σταματήσουμε, τότε έχουν κερδίσει»

Η Νεοσμυρνιώτισσα Χριστίνη Δέση-Λουκά δηλώνει: «Αν φοβηθούμε και σταματήσουμε, τότε έχουν κερδίσει»

Γράφει η ΝΑΤΑΛΙΑ ΔΙΟΝΥΣΙΩΤΗ

Μόλις λίγες ώρες αφότου πήρε εξιτήριο από το «Αττικόν», όπου μεταφέρθηκε μετά την άφιξή της στην Αθήνα και οι γιατροί έκριναν πως έπρεπε να παραμείνει για νοσηλεία κάποιες ημέρες, η Χριστίνη Δέση-Λουκά μάς ανοίγει την πόρτα του σπιτιού της στη Νέα Σμύρνη με αργές κινήσεις. Τα πόδια της είναι ακόμη αδύναμα και κάθε της βήμα δείχνει προσεκτικό, σχεδόν μετρημένο. Στο σαλόνι υπάρχουν ανοιχτές τσάντες, χαρτιά από το νοσοκομείο, φορτιστές και μερικά ρούχα που δεν έχει προλάβει ακόμη να τακτοποιήσει.

Παρότι ακόμη προσπαθεί να αφήσει πίσω της τις εικόνες από την κράτηση, μιλάει για όσα έζησε σαν να ήταν ένα σκοτεινό όνειρο που τελείωσε απότομα. Δεν δείχνει διατεθειμένη να λυγίσει. Αντίθετα, μοιάζει πιο αποφασισμένη από ποτέ να μιλήσει δημόσια για όσα βίωσε. «Αυτό που έγινε με πεισμώνει ακόμη περισσότερο», λέει. «Για να μάθει ο κόσμος τι σημαίνει Ισραήλ και τι συμβαίνει πραγματικά εκεί. Γιατί αν αυτά μπορούν να τα κάνουν σε εμάς, που ήμασταν μέλη μιας διεθνούς αποστολής, τότε τι μπορεί να περνούν καθημερινά οι Παλαιστίνιοι;».

Με αυτή τη σκέψη προσπαθεί τώρα σιγά σιγά να επιστρέψει στην καθημερινότητά της και να οργανώσει τα επόμενα βήματά της. Στο μεταξύ, από την κουζίνα έρχεται η μυρωδιά από κοτόπουλο με πατάτες στον φούρνο. Η μητέρα της κινείται ήσυχα στο σπίτι, στρώνει το τραπέζι, γεμίζει ποτήρια με νερό και κάθε τόσο κοιτάζει την κόρη της με εκείνο το βλέμμα της ανακούφισης που έρχεται μόνο όταν ένας άνθρωπος επιστρέφει ζωντανός και καλά. «Φάε λίγο, έχεις μέρες να φας κανονικά», της λέει χαμηλόφωνα. Η Χριστίνη γελά κουρασμένα. «Νομίζω ότι αυτό είναι το πρώτο κανονικό φαγητό μετά από πολύ καιρό…».

Το κινητό της δονείται συνεχώς. Μηνύματα από φίλους, συναγωνιστές, ανθρώπους που έμαθαν τι συνέβη και θέλουν να ρωτήσουν αν είναι καλά. Εκείνη προσπαθεί να απαντήσει σε όλους, αλλά γρήγορα το αφήνει στην άκρη. «Δεν έχω συνειδητοποιήσει ακόμη ότι γύρισα», λέει.

Η κουβέντα επιστρέφει σχεδόν αμέσως στη Γάζα. Στην αποστολή του Global Sumud Flotilla. Στο ταξίδι που ξεκίνησε ως μια πράξη αλληλεγγύης και κατέληξε – όπως περιγράφει – σε μια εμπειρία εξευτελισμού, βίας και απόλυτης αβεβαιότητας.

«Για μένα αυτή η ιστορία δεν ξεκίνησε τώρα. Το Παλαιστινιακό ήταν κάτι που με απασχολούσε από τα φοιτητικά μου χρόνια. Παρακολουθούσα από πολύ μικρή τις αποστολές αλληλεγγύης, τις εικόνες από τη Γάζα, τις επιθέσεις, τον αποκλεισμό. Με είχε αγγίξει πολύ το πώς ένας λαός συνεχίζει να αντιστέκεται μέσα σε τόσο ακραίες συνθήκες». Μετά το 2023, αισθανόταν όλο και πιο έντονα ότι δεν μπορεί να μένει απλώς θεατής. «Αρχισα να σκέφτομαι πολύ ενεργά πώς μπορώ να βοηθήσω κι εγώ. Πώς μπορώ να κάνω κάτι πιο ουσιαστικό από το να βλέπω ειδήσεις ή να ανεβάζω πράγματα στα social media».

Η απόφαση για τη συμμετοχή της στον Στολίσκο δεν ήταν εύκολη υπόθεση. Επρεπε να πάρει άδεια από τη δουλειά της, να οργανώσει τα πάντα μήνες πριν. «Αλλά όταν άνοιξε ξανά η δυνατότητα συμμετοχής, είπα ότι αυτή τη φορά πρέπει να πάω».

Σηκώνει για λίγο το πιρούνι της, αλλά γρήγορα το αφήνει ξανά κάτω. Μιλάει ήρεμα, χωρίς υπερβολές, όμως σχεδόν κάθε πρόταση μοιάζει να κουβαλά εικόνες που ακόμη προσπαθεί να επεξεργαστεί. Οταν τη ρωτώ γιατί αποφάσισε να συμμετάσχει σε αυτή την αποστολή, η απάντηση έρχεται χωρίς δεύτερη σκέψη: «Θέλαμε να εκφράσουμε έμπρακτα την αλληλεγγύη μας στους Παλαιστινίους, σε έναν λαό που έρχεται αντιμέτωπος με μια γενοκτονία. Να σπάσουμε τον ναυτικό αποκλεισμό και να μεταφέρουμε ανθρωπιστική βοήθεια. Αλλά κυρίως να μην μπορεί κανείς να πει ότι δεν ξέρει τι συμβαίνει εκεί».

Οταν ξεκίνησαν το ταξίδι, όλοι γνώριζαν ότι υπήρχε πιθανότητα επέμβασης. Οι προηγούμενες αποστολές το είχαν δείξει ξεκάθαρα. «Ξέραμε ότι μπορεί να έρθουμε αντιμέτωποι με βία. Αλλά όχι αυτό. Σε καμία περίπτωση αυτό».

Θυμάται ακόμη τη στιγμή που πλησίασαν τα φουσκωτά. Τις φωνές από τα μεγάφωνα. Τις εντολές να σηκώσουν τα χέρια ψηλά και να πάνε στην πλώρη. «Η αποστολή ήταν απολύτως ειρηνική. Δεν υπήρξε καμία αντίσταση. Σηκώσαμε τα χέρια και ακολουθήσαμε όλες τις οδηγίες».

Κι όμως, λίγη ώρα αργότερα, όπως λέει, άρχισε κάτι που ακόμη δυσκολεύεται να περιγράψει. «Από τη στιγμή που πατούσες το πόδι σου στο πλοίο – φυλακή καταλάβαινες ότι δεν είσαι πια άνθρωπος. Σου έπαιρναν το διαβατήριο, σου έδιναν έναν αριθμό και τελείωσε. Δεν ήξερες πού βρίσκεσαι, δεν ήξερες αν υπάρχει κάποιος που ξέρει τι συμβαίνει σε σένα, αν υπάρχει δικηγόρος, αν υπάρχει οποιαδήποτε προστασία».

Η φωνή της χαμηλώνει όταν περιγράφει το κοντέινερ μέσα από το οποίο περνούσαν όλοι πριν μπουν στον χώρο κράτησης. «Εκεί ξεκινούσαν τα πρώτα βασανιστήρια. Μπουνιές, χτυπήματα, ηλεκτροσόκ με taser, χτυπήματα με όπλα. Ηταν οργανωμένο. Δεν ήταν κάτι τυχαίο».

Σταματά για λίγο και κοιτάζει το πιάτο της χωρίς να μιλά. Η μητέρα της παρατηρεί από την κουζίνα, αλλά δεν τη διακόπτει. «Το χειρότερο ήταν ότι δεν ήξερες ποιο είναι το όριο. Δεν ήξερες αν αυτό που συμβαίνει θα μείνει εκεί ή αν μπορεί ξαφνικά να γίνει κάτι πολύ πιο ακραίο».

Οι περιγραφές της για τις συνθήκες κράτησης προκαλούν αίσθημα ασφυξίας. «Δεν υπήρχε σχεδόν καθόλου νερό. Τη δεύτερη μέρα δεν νομίζω ότι ήπια ούτε μισό μπουκαλάκι. Δεν υπήρχε τρεχούμενο νερό, δεν υπήρχε χαρτί τουαλέτας, δεν υπήρχε φαγητό». Θυμάται παγωμένα κομμάτια ψωμιού πεταμένα στο πάτωμα, ανθρώπους στριμωγμένους σε κοντέινερ, χημικές τουαλέτες που είχαν σταματήσει να λειτουργούν και νύχτες χωρίς ύπνο. «Χτυπούσαν τα κοντέινερ μέσα στη νύχτα, άναβαν φώτα, έβαζαν θορύβους για να μη μας αφήνουν να κοιμηθούμε. Υπήρχε διαρκώς ένα όπλο πάνω από το κεφάλι σου».

Η ίδια τραυματίστηκε λόγω της πολύωρης ακινησίας και της βίας που – όπως λέει – ακολούθησε. «Είχα πάθει νευροπάθεια. Δεν μπορούσα να κουνήσω καλά τα πόδια μου. Επειδή πήγαινα αργά, με έριχναν κάτω και με χτυπούσαν στο ήδη τραυματισμένο πόδι. Με πατούσαν με αρβύλες πάνω στο διάστρεμμα».

Οι γιατροί στο «Αττικόν» τής εξήγησαν αργότερα ότι θα χρειαστούν εβδομάδες για να επανέλθει πλήρως η κινητικότητα. Παρ’ όλα αυτά, η ίδια επιμένει ότι ο δικός της τραυματισμός «είναι το λιγότερο». «Υπήρχαν άνθρωποι που πέρασαν πολύ χειρότερα». Και επαναλαμβάνει «ότι όντως είναι μικρό σε σχέση με τους 9.500 Παλαιστίνιους που είναι τώρα στη φυλακή (…) Πραγματικά ο δικός μου είναι ένα τίποτα μπρος σε αυτό που έχουν περάσει και περνούν αυτοί οι άνθρωποι». Θα επαναλάβει δε πολλές φορές στη διάρκεια της συζήτησής μας ότι «υπήρχαν άνθρωποι που πέρασαν πολύ χειρότερα».

Σκύβει για λίγο και τρίβει το γόνατό της. «Αυτό που προσπαθούσαν να κάνουν ήταν να σε κάνουν να φοβηθείς. Να σε εξευτελίσουν. Να νιώσεις ότι δεν έχεις καμία αξία». Περιγράφει συνεχή λεκτική και σεξιστική κακοποίηση προς τις γυναίκες της αποστολής. «Μας φώναζαν “ομορφούλες”, “ασχημούλες”, μας τραβούσαν από τα μαλλιά, μας άγγιζαν, μας έκαναν χυδαία σχόλια. Υπήρχε μια διαρκής προσπάθεια εξευτελισμού».

Κάποια στιγμή η μητέρα της τη διακόπτει απαλά. «Φτάνει λίγο τώρα», της λέει. «Πρέπει να ξεκουραστείς». Η Χριστίνη χαμογελά σαν μικρό παιδί που το μαλώνουν τρυφερά. Για λίγα δευτερόλεπτα, το σπίτι γεμίζει ξανά με μια σχεδόν συνηθισμένη οικογενειακή εικόνα. Κι όμως, η ίδια επιστρέφει ξανά στις εικόνες του πλοίου. «Το πιο δύσκολο ήταν ότι δεν ξέραμε πότε θα τελειώσει όλο αυτό. Δεν είχαμε επικοινωνία ούτε με οικογένεια ούτε με ελληνικές Αρχές. Ημασταν άνθρωποι εξαφανισμένοι μέσα σε ένα πλοίο – φυλακή».

Παρά τη βία, όμως, εκείνο που θυμάται περισσότερο είναι η αλληλεγγύη μεταξύ τους. Η φωνή της αλλάζει για πρώτη φορά όταν μιλά γι’ αυτό. Γίνεται πιο ζεστή. Πιο ανθρώπινη. «Οι γιατροί της αποστολής έστησαν ένα μικρό αυτοσχέδιο νοσοκομείο μέσα στο πλοίο. Ο ένας βοηθούσε τον άλλον. Μοιραζόμασταν νερό, δίναμε κουράγιο στους πιο τραυματισμένους, προσπαθούσαμε να κρατηθούμε ψύχραιμοι».

Τη ρωτώ αν φοβήθηκε πραγματικά. Η Χριστίνη δεν το σκέφτεται καν πριν απαντήσει. «Ναι. Ειδικά στο πλοίο – φυλακή. Εκεί καταλαβαίνεις ότι η αξία της ανθρώπινης ζωής δεν υπάρχει πια. Δεν ξέραμε τι μπορεί να συμβεί την επόμενη στιγμή». Σκύβει για λίγο το κεφάλι και ακουμπά ασυναίσθητα το τραυματισμένο της πόδι.

Σταματά και κοιτάζει για λίγο έξω από το παράθυρο. «Προσπαθούσαν να μας απανθρωποποιήσουν. Αλλά δεν τα κατάφεραν. Ακόμη κι ένα βλέμμα, ένα άγγιγμα στον ώμο, το να πεις στον άλλο “λίγο έμεινε, θα βγούμε”, είχε τεράστια σημασία». Η ίδια πιστεύει ότι στόχος της βίας ήταν ξεκάθαρα ο εκφοβισμός. «Ηθελαν να δείξουν ότι μπορούν να κάνουν ό,τι θέλουν. Οτι μπορούν να κάνουν ρεσάλτο οπουδήποτε στη Μεσόγειο και να σε διαλύσουν για να μην το ξανατολμήσεις», λέει με σιγουριά, ενώ δεν διστάζει να χαρακτηρίσει δολοφονικό το κράτος του Ισραήλ.

Μιλά και για τη στάση της ελληνικής κυβέρνησης με εμφανή πικρία. «Θεωρούμε ότι επί τρεις μέρες υπήρχαν Έλληνες πολίτες που είχαν απαχθεί και βασανίζονταν και δεν υπήρξε ουσιαστική προστασία». Παρά την εξάντληση, μιλά συνεχώς για τη Γάζα. Για το ότι «δεν πρέπει να σταματήσουμε να μιλάμε». Για το ότι «ο παλαιστινιακός λαός είναι φάρος αντίστασης». Για το ότι «μπορεί να χάνεις μια μάχη αλλά συνεχίζεις».

Η μητέρα της επιστρέφει με λίγες ακόμη πατάτες στο πιάτο της. «Φάε επιτέλους», της λέει γελώντας. Η Χριστίνη γελά κι εκείνη, για πρώτη φορά πραγματικά δυνατά.

Τη ρωτώ αν, μετά από όλα αυτά, θα συμμετείχε ξανά σε μια αντίστοιχη αποστολή. Σιωπά για λίγο. «Θέλω λίγο χρόνο να αναρρώσω», λέει τελικά. «Αλλά ναι. Θα το ξαναέκανα. Γιατί αν φοβηθούμε και σταματήσουμε, τότε έχουν κερδίσει».

Από την Έντυπη Έκδοση ΤΑ ΝΕΑ – Πρόσωπα & Ιστορίες

Εκδήλωση μνήμης και τιμής για την 85η επέτειο της Μάχης της Κρήτης στο Άλσος Νέας Σμύρνης

Εκδήλωση μνήμης και τιμής για την 85η επέτειο της Μάχης της Κρήτης στο Άλσος Νέας Σμύρνης

Μια βραδιά αφιερωμένη στη μνήμη, την ιστορία και την κρητική παράδοση φιλοξενήθηκε στο Άλσος Νέας Σμύρνης, όπου η Ένωση Κρητών Νέας Σμύρνης, σε συνδιοργάνωση με τον Δήμο, τίμησε την 85η επέτειο της ιστορικής Μάχης της Κρήτης.

Η εκδήλωση ξεκίνησε με χαιρετισμούς από τον πρόεδρο της Ένωσης Κρητών Νέας Σμύρνης, Ευτύχιο Πρασσάκη, και τον δήμαρχο Νέας Σμύρνης, Γιώργο Κουτελάκη. Ακολούθησε προσκλητήριο νεκρών και τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή στη μνήμη όλων όσοι αγωνίστηκαν και θυσιάστηκαν για την πατρίδα κατά τη διάρκεια της Μάχης της Κρήτης.

Ιδιαίτερα ξεχωριστή στιγμή της βραδιάς αποτέλεσε το μουσικό αφιέρωμα στον Κώστα Μουντάκη, έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της κρητικής μουσικής παράδοσης. Το αφιέρωμα είχε έντονο συγκινησιακό χαρακτήρα, καθώς το 2026 συμπληρώνονται 100 χρόνια από τη γέννηση του σπουδαίου λυράρη.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης πραγματοποιήθηκαν επίσης τιμητικές βραβεύσεις προς δασκάλους και χοροδιδασκάλους της Ένωσης, ως αναγνώριση της προσφοράς τους στη διατήρηση και διάδοση της κρητικής πολιτιστικής κληρονομιάς.

Η Ένωση Κρητών Νέας Σμύρνης ευχαρίστησε δημόσια τον Δήμαρχο και τη Δημοτική Αρχή για τη συνεργασία και τη στήριξη στη διοργάνωση της επετειακής εκδήλωσης, η οποία συγκέντρωσε κατοίκους και φίλους της κρητικής παράδοσης, τιμώντας μια από τις σημαντικότερες στιγμές της νεότερης ελληνικής ιστορίας.

Καταγγελία δημότη για κατάληψη οδοστρώματος στην Αιμιλιανού Γρεβενών στη Νέα Σμύρνη

Καταγγελία δημότη για κατάληψη οδοστρώματος στην Αιμιλιανού Γρεβενών στη Νέα Σμύρνη

Ο Βασίλης Γκιμίσης, κάτοικος της περιοχής, έστειλε μάλιστα στην εφημερίδα μας φωτογραφικό υλικό από το σημείο, εκφράζοντας τον προβληματισμό του για την εικόνα που επικρατεί στη συμβολή των οδών Αιμιλιανού Γρεβενών και Λυσίου.

Σύμφωνα με την καταγγελία, στο σημείο έχει τοποθετηθεί συστοιχία κάδων που καταλαμβάνει μέρος του οδοστρώματος, δημιουργώντας – όπως αναφέρει – δυσκολίες στην κυκλοφορία και στην προσβασιμότητα της περιοχής

«Κατά τα άλλα υπάρχουν διαβάσεις και ράμπες», σημειώνει χαρακτηριστικά στο μήνυμά του, σχολιάζοντας την εικόνα που παρουσιάζει το συγκεκριμένο σημείο της γειτονιάς.

Παράλληλα, αναφέρεται και στη λειτουργία των νέων κάδων ανακύκλωσης, θέτοντας ερωτήματα σχετικά με την αποτελεσματικότητα του συστήματος, την αξιολόγηση αντίστοιχων προηγούμενων παρεμβάσεων και την ενημέρωση των πολιτών για τη χρήση τους.

Το θέμα της διαχείρισης του δημόσιου χώρου και της προσβασιμότητας εξακολουθεί να απασχολεί κατοίκους σε διάφορες γειτονιές της Νέας Σμύρνης, με δημότες να ζητούν παρεμβάσεις όπου εντοπίζονται αντίστοιχα προβλήματα.

Πρόσληψη Ειδικού Συμβούλου για θέματα διοικητικών διαδικασιών στον Δήμο Νέας Σμύρνης

Πρόσληψη Ειδικού Συμβούλου για θέματα διοικητικών διαδικασιών στον Δήμο Νέας Σμύρνης

Στην πρόσληψη ενός (1) Ειδικού Συμβούλου προχωρά ο Δήμος Νέας Σμύρνης, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε από τη δημοτική αρχή.

Η θέση αφορά θέματα προτυποποίησης διοικητικών διαδικασιών και προβλέπεται βάσει των διατάξεων του άρθρου 163, στο πλαίσιο της υπ’ αριθμ. πρωτ. 18358/22-5-2026 ανακοίνωσης.

Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να συμπληρώσουν την ειδική αίτηση και να την αποστείλουν μαζί με τα απαραίτητα δικαιολογητικά αποκλειστικά μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση [email protected], προς το Τμήμα Ανθρώπινου Δυναμικού, υπόψη της κ. Ειρήνης Πελαγίας Λεοντίου.

Για περισσότερες πληροφορίες οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν τηλεφωνικά στο 213 2025793.

Η προθεσμία υποβολής των αιτήσεων ξεκίνησε την Πέμπτη 28 Μαΐου 2026 και ολοκληρώνεται τη Δευτέρα 8 Ιουνίου 2026.

Η συγκεκριμένη πρόσληψη εντάσσεται στον σχεδιασμό του Δήμου για την υποστήριξη και βελτίωση της λειτουργίας των διοικητικών υπηρεσιών, με έμφαση στην οργάνωση και την αποτελεσματικότερη διαχείριση των διαδικασιών.

Night Run 2026 στη Νέα Σμύρνη: Έκλεισαν οι εγγραφές με 2.000 συμμετοχές – Συναυλία με τους Prestige μετά τον αγώνα

Night Run 2026 στη Νέα Σμύρνη: Έκλεισαν οι εγγραφές με 2.000 συμμετοχές – Συναυλία με τους Prestige μετά τον αγώνα

Η αντίστροφη μέτρηση για το Night Run 2026 έχει ξεκινήσει και το ενδιαφέρον του κόσμου ήταν ιδιαίτερα μεγάλο, καθώς οι εγγραφές ολοκληρώθηκαν την Κυριακή με ρεκόρ συμμετοχών, φτάνοντας τους 2.000 δρομείς.

Ο νυχτερινός αγώνας δρόμου, που τα τελευταία χρόνια έχει καθιερωθεί ως θεσμός για τη Νέα Σμύρνη, θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 5 Ιουνίου, ανήμερα της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος, και αναμένεται να γεμίσει ξανά τους δρόμους της πόλης με δρομείς, μουσική και κόσμο κάθε ηλικίας.

Τη φετινή διοργάνωση θα πλαισιώσει μια μεγάλη συναυλία–πάρτι με τους Prestige, αμέσως μετά τον τερματισμό, δίνοντας γιορτινό τόνο στη βραδιά και προσκαλώντας κατοίκους και επισκέπτες να συμμετάσχουν στη γιορτή, είτε τρέξουν είτε όχι.

Οι αθλητές που έχουν δηλώσει συμμετοχή μπορούν να παραλαμβάνουν το πακέτο συμμετοχής τους τις εξής ημέρες και ώρες:

Τρίτη 2 Ιουνίου: 12:00–14:00 και 18:00–21:00

Τετάρτη 3 Ιουνίου: 10:00–14:00 και 18:00–21:00

Πέμπτη 4 Ιουνίου: 10:00–14:00 και 18:00–21:00

Παρασκευή 5 Ιουνίου: 10:00–16:00

Παράλληλα, την ημέρα του αγώνα, από τις 18:00 έως τις 22:00, ο Δημοτικός Πολυχώρος Γαλαξίας στην κεντρική πλατεία θα παραμείνει ανοιχτός για πληροφορίες, διευκρινίσεις και φύλαξη προσωπικών αντικειμένων.

Το πακέτο συμμετοχής περιλαμβάνει:

επαγγελματική χρονομέτρηση

bib number με τσιπ και στοιχεία αθλητή

Οι διοργανωτές επισημαίνουν ότι όσοι επιθυμούν μπορούν να συμμετάσχουν και χωρίς χρονομέτρηση, καθώς το Night Run αποτελεί κυρίως μια μεγάλη αθλητική γιορτή ανοιχτή σε όλους.

Οι εκδηλώσεις θα ξεκινήσουν στις 20:45, με τους δρομείς ηλικίας άνω των 12 ετών να παίρνουν θέση στην οδό Ομήρου για τη διαδρομή των 5 χιλιομέτρων, που θα πραγματοποιηθεί σε δημόσιους δρόμους της Νέας Σμύρνης.

Μετά τον τερματισμό θα ακολουθήσει η μεγάλη μουσική γιορτή με τους Prestige, ενώ σε όλη τη διάρκεια της βραδιάς θα πραγματοποιούνται happenings, δράσεις, κληρώσεις και εκπλήξεις για το κοινό.

Στο εορταστικό κλίμα θα συμμετέχει και η τοπική αγορά, καθώς τα καταστήματα της Νέας Σμύρνης θα παραμείνουν ανοιχτά έως τις 22:30, ενισχύοντας την εικόνα μιας πόλης που ζει στον ρυθμό του Night Run.

Το Night Run 2026 αποτελεί συνδιοργάνωση του Δήμου Νέας Σμύρνης, της Περιφέρεια Αττικής και του Εμπορικού Συλλόγου της πόλης. Πρόκειται για μια διοργάνωση που χρόνο με τον χρόνο αποκτά όλο και μεγαλύτερη απήχηση και έχει πλέον συνδεθεί με τις αρχές του καλοκαιριού στη Νέα Σμύρνη.

Ο Δήμος Νέας Σμύρνης στην Attica Green Expo – Στο επίκεντρο περιβάλλον και αστικές μετακινήσεις

Ο Δήμος Νέας Σμύρνης στην Attica Green Expo – Στο επίκεντρο περιβάλλον και αστικές μετακινήσεις

Η Attica Green Expo, που πραγματοποιείται από τις 27 έως τις 30 Μαΐου, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ετήσιες διοργανώσεις για το περιβάλλον και τη βιώσιμη ανάπτυξη, με τη συμμετοχή δήμων, οργανισμών και φορέων από όλη τη χώρα.

Ο Δήμος Νέας Σμύρνης συμμετέχει ενεργά στην έκθεση με δικό του περίπτερο, ενώ ο δήμαρχος Γιώργος Κουτελάκης εκπροσώπησε την πόλη στο πάνελ της κεντρικής σκηνής με θέμα «Αστικές μετακινήσεις στην πράξη: Δημόσιες συγκοινωνίες, περιβάλλον και καθημερινότητα στην πόλη», παρουσία του αναπληρωτή Υπουργού Μεταφορών Κωνσταντίνου Κυρανάκη.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης τέθηκαν ζητήματα που αφορούν τον σχεδιασμό των μεταφορών στο λεκανοπέδιο, με αναφορές στην ανάγκη επέκτασης των γραμμών μετρό, στην κατασκευή βασικών οδικών αξόνων και στη βελτίωση της διασύνδεσης των μέσων σταθερής τροχιάς.

Ο κ. Κουτελάκης στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο της τοπικής αυτοδιοίκησης στον σχεδιασμό των αστικών μετακινήσεων, επισημαίνοντας πως οι δήμοι πρέπει να έχουν ουσιαστικότερη συμμετοχή στις αποφάσεις που επηρεάζουν την καθημερινότητα των κατοίκων.

Αναφερόμενος στη Νέα Σμύρνη, χαρακτήρισε το τραμ «σημείο αναφοράς» για τις μετακινήσεις στην πόλη, σημειώνοντας παράλληλα την ανάγκη ενίσχυσης και περαιτέρω αξιοποίησής του στο πλαίσιο της βιώσιμης κινητικότητας.

Η παρουσία του Δήμου Νέας Σμύρνης στην Attica Green Expo εντάσσεται στη συνολική προσπάθεια για μια πιο βιώσιμη και περιβαλλοντικά ευαισθητοποιημένη πόλη. Στο πλαίσιο αυτό, την έκθεση επισκέπτονται και μαθητές σχολείων της Νέας Σμύρνης, καθώς και πρόσκοποι της περιοχής, συμμετέχοντας σε δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης γύρω από την προστασία του περιβάλλοντος.

Ο Δήμος Νέας Σμύρνης φιλοξενείται στο περίπτερο 20 της έκθεσης.

Ώρες λειτουργίας Attica Green Expo:

Τετάρτη & Πέμπτη: 09:00 – 17:00

Παρασκευή: 09:00 – 18:00

Σάββατο: 09:00 – 15:00

Η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη, ενώ διατίθεται και δωρεάν χώρος στάθμευσης.

Betsson και Πανιώνιος συνεχίζουν μαζί και φέρνουν στη Νέα Σμύρνη διεθνές τουρνουά βόλεϊ με κορυφαίες ομάδες της Ευρώπης

Betsson και Πανιώνιος συνεχίζουν μαζί και φέρνουν στη Νέα Σμύρνη διεθνές τουρνουά βόλεϊ με κορυφαίες ομάδες της Ευρώπης

Σε ιδιαίτερα θερμό κλίμα πραγματοποιήθηκε στο Κλειστό Γυμναστήριο «Ανδρέας Βαρίκας» η εκδήλωση απολογισμού της αγωνιστικής περιόδου 2025-2026 για τα τμήματα βόλεϊ ανδρών και γυναικών του Πανιωνίου, παρουσία εκπροσώπων της Πολιτείας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της αθλητικής κοινότητας, χορηγών και φίλων του συλλόγου.

Κατά τη διάρκεια της βραδιάς επιβεβαιώθηκε η συνέχιση και επέκταση της συνεργασίας του συλλόγου με τη Betsson, η οποία από τη νέα σεζόν θα αποτελεί ονοματοδότη χορηγό τόσο της γυναικείας όσο και της ανδρικής ομάδας βόλεϊ του Ιστορικού.

Η ανακοίνωση σηματοδοτεί μια νέα φάση για το τμήμα βόλεϊ του Πανιωνίου, με τον σύλλογο να ενισχύει ακόμη περισσότερο την παρουσία του σε αγωνιστικό και οργανωτικό επίπεδο, μετά και την ιστορική σεζόν που ολοκληρώθηκε με την κατάκτηση του πρώτου Κυπέλλου και του Super Cup στο βόλεϊ γυναικών.

Στην ίδια εκδήλωση παρουσιάστηκαν τα ρόστερ των ομάδων για τη νέα αγωνιστική περίοδο, οι νέες εμφανίσεις για τη σεζόν 2026-2027, καθώς και η νέα συλλογή «1890», που θα διατεθεί στους φίλους του συλλόγου.

Ξεχωριστή θέση στο πρόγραμμα είχε και η ανακοίνωση του μεγάλου διεθνούς τουρνουά «Πανιώνιος Betsson – Κωνσταντίνος Καρέλιας», που θα διεξαχθεί από 29 Σεπτεμβρίου έως 1 Οκτωβρίου στο Κλειστό «Ανδρέας Βαρίκας».

Η διοργάνωση αναμένεται να στρέψει τα βλέμματα της ευρωπαϊκής πετοσφαίρισης στη Νέα Σμύρνη, καθώς θα συμμετάσχουν η κάτοχος του φετινού CEV Champions League Βακίφμπανκ, η νικήτρια του CEV Cup Γαλατασαράι, ο Ολυμπιακός και ο οικοδεσπότης Πανιώνιος Betsson.

Με τη φιλοξενία συλλόγων αυτού του επιπέδου, η Νέα Σμύρνη ετοιμάζεται να υποδεχθεί μία από τις σημαντικότερες διοργανώσεις βόλεϊ γυναικών που έχουν πραγματοποιηθεί στη χώρα τα τελευταία χρόνια, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική που αναπτύσσει ο Πανιώνιος εντός και εκτός συνόρων.

Η επέκταση της συνεργασίας με τη Betsson και η διοργάνωση του διεθνούς τουρνουά αποτελούν δύο ακόμη βήματα στην προσπάθεια του συλλόγου να επενδύσει στην ανάπτυξη του βόλεϊ και να ενισχύσει τη διεθνή παρουσία του, με επίκεντρο τη Νέα Σμύρνη.

Δημοσκοπήσεις και Ψηφοφόροι: Αντικειμενική Έρευνα Εκλογών ή Εργαλείο Χειραγώγησης της Κοινής Γνώμης;

Δημοσκοπήσεις και Ψηφοφόροι: Αντικειμενική Έρευνα Εκλογών ή Εργαλείο Χειραγώγησης της Κοινής Γνώμης;

Μάριου Παπαευσταθίου & Παναγιώτη Λαμπρόπουλου

Οι αριθμοί στις δημοσκοπήσεις μοιάζουν αντικειμενικοί· όμως πίσω από κάθε ποσοστό κρύβεται μια επιλογή, μια διατύπωση, μια απόφαση και ενίοτε μια στρατηγική.

Οι εκλογικές δημοσκοπήσεις παρουσιάζονται ως το κατεξοχήν εργαλείο αποτύπωσης της κοινής γνώμης: μετρούν προτιμήσεις, καταγράφουν τάσεις και επιχειρούν να προβλέψουν τη συμπεριφορά των ψηφοφόρων πριν, κατά τη

διάρκεια και αμέσως μετά τις εκλογές. Ωστόσο, ο τρόπος οργάνωσης και ο σκοπός τους δεν είναι ποτέ ουδέτεροι· διαφοροποιούνται ανάλογα με το ποιος τις χρηματοδοτεί, ποιος τις διεξάγει και μέσα από ποια κανάλια δημοσιότητας προβάλλονται.[1]

Στο επίσημο μητρώο του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ) καταγράφονται από το 2007 οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον χώρο των δημοσκοπήσεων στην Ελλάδα, οι οποίες έως τον Μάιο του 2026 ανέρχονται σε εβδομήντα τρεις. Από τα ίδια τα στοιχεία του μητρώου προκύπτει ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον εύρημα: η παρουσία διεθνών ομίλων στον πυρήνα του κλάδου. Ενδεικτικά, η MRB Hellas εμφανίζει συμμετοχή 44% της WPP Holdings Italy SRL, η οποία ανήκει εξ ολοκλήρου στη WPP Holdings (Holland) B.V., θυγατρική του παγκόσμιου κολοσσού

επικοινωνίας και διαφήμισης WPP Group.

Το στοιχείο αυτό δεν αποτελεί από μόνο του απόδειξη μεροληψίας. Αναδεικνύει όμως ότι τουλάχιστον μία μεγάλη ελληνική εταιρεία δημοσκοπήσεων συνδέεται θεσμικά με έναν διεθνή όμιλο που δραστηριοποιείται στον χώρο της διαφήμισης, των media, της επικοινωνίας και των δημοσίων σχέσεων — δηλαδή ακριβώς στους τομείς που διαμορφώνουν την εικόνα, το αφήγημα και την πολιτική στρατηγική στη δημόσια σφαίρα. Παράλληλα, και άλλες εταιρείες του χώρου εμφανίζουν ισχυρούς δεσμούς με την επικοινωνία, τα μέσα ενημέρωσης, τη διαφήμιση και την πολιτική στρατηγική.

Εξίσου σημαντικό είναι το γεγονός ότι οι δημοσκοπήσεις δεν μένουν στα συρτάρια των ερευνητών, αλλά προβάλλονται κυρίως μέσα από τηλεοπτικούς σταθμούς και μεγάλα media, με τα οποία οι εταιρείες συνεργάζονται στενά. Έτσι, το αποτέλεσμα μιας έρευνας δεν λειτουργεί μόνο ως «καταγραφή» της πραγματικότητας, αλλά

μετατρέπεται σε τηλεοπτικό γεγονός, σε τίτλο ειδήσεων, σε γραφικό πίνακα, σε πολιτικό επιχείρημα. Η δημοσκόπηση, δηλαδή, παύει να είναι απλώς εργαλείο μέτρησης και γίνεται ταυτόχρονα εργαλείο επιρροής.

Δεν πρέπει επίσης να παραγνωρίζεται ότι κάθε δημοσκόπηση επηρεάζεται καθοριστικά από τεχνικούς και μεθοδολογικούς παράγοντες: την επιλογή και τη σύνθεση του δείγματος, τη διατύπωση των ερωτήσεων, τη χρονική στιγμή διεξαγωγής, αλλά και τον τρόπο παρουσίασης των αποτελεσμάτων από τα μέσα ενημέρωσης. Μικρές διαφοροποιήσεις σε αυτά τα σημεία μπορούν να οδηγήσουν σε διαφορετικές ερμηνείες και, τελικά, σε διαφορετικές εντυπώσεις στο κοινό. [2].

Σε ένα περιβάλλον όπου τα media, η πολιτική επικοινωνία, οι αλγόριθμοι των κοινωνικών δικτύων, τα bots και η τεχνητή νοημοσύνη επηρεάζουν το ψηφιακό κλίμα, το ερώτημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο:

Η απάντηση δεν είναι μονοσήμαντη. Όμως, η κατανόηση των δομών, των διασυνδέσεων και των μηχανισμών πίσω από τους αριθμούς αποτελεί προϋπόθεση για να μπορεί ο πολίτης να διαβάζει τα ποσοστά με κριτικό βλέμμα και

όχι ως αδιαμφισβήτητη αλήθεια. [3].

Είναι κοινώς αποδεκτό ότι αφενός η χρησιμότητά τους είναι αμφιλεγόμενη, και αφετέρου η αντικειμενικότητά τους. Οι επικριτές των δημοσκοπήσεων υποστηρίζουν ότι πολλές φορές δημιουργείται το λεγόμενο «φαινόμενο της τάσης», όπου αρκετοί ψηφοφόροι επηρεάζονται από το ποιος εμφανίζεται να προηγείται. Τελικά αυτοί στρέφονται προς την πλευρά του κόμματος ή του υποψηφίου που είναι πιθανότερο να κερδίσει[4]. Αυτή η τάση, αποτέλεσε

αντικείμενο μελέτης του Herbert Simon το 1954.

Η μελέτη αυτή εξετάζει αν οι δημοσκοπήσεις επηρεάζουν την ψήφο των πολιτών και δεν περιορίζονται μόνο στην καταγραφή της κοινής γνώμης.

Ο Simon περιγράφει δύο βασικά φαινόμενα. Το πρώτο είναι το «Bandwagoneffect», όπου κάποιοι ψηφοφόροι τείνουν να στηρίζουν το κόμμα ή τον υποψήφιο που εμφανίζεται μπροστά στις δημοσκοπήσεις, επειδή θεωρούν ότι θα είναι ο νικητής. Το δεύτερο είναι το «Underdogeffect», όπου ορισμένοι ψηφοφόροι στρέφονται προς εκείνον που φαίνεται να χάνει, είτε από συμπάθεια είτε ως αντίδραση απέναντι στους «κυρίαρχους του παιχνιδιού» [5].

Τίθεται το ερώτημα, οι συμμετέχοντες σε μια δημοσκόπηση, διατυπώνουν ελεύθερα, αντικειμενικά και ειλικρινώς τις απόψεις τους; Η θεωρία της «σπείρας της σιωπής» έρχεται να μας διαφωτίσει σχετικώς (της Elisabeth Noelle-Neumann). Υποστηρίζει ότι πολλοί άνθρωποι αποφεύγουν να εκφράσουν δημόσια την άποψή τους όταν πιστεύουν ότι η θέση τους είναι μειοψηφική ή κοινωνικά μη αποδεκτή. Αντίθετα, όταν θεωρούν ότι η άποψή τους συμφωνεί με την πλειοψηφία, αισθάνονται πιο άνετα να μιλήσουν ανοιχτά [6].

Οι Traugott και Lavrakas, έρχονται να συμπληρώσουν ότι η αξιοπιστία μιας δημοσκόπησης επηρεάζεται από παράγοντες όπως: η επιλογή του δείγματος, το πώς διατυπώνονται οι ερωτήσεις, η συμμετοχή ή μη των πολιτών στην έρευνα, καθώς και ο τρόπος παρουσίασης των αποτελεσμάτων από τα μέσα ενημέρωσης [7].

Ο ρόλος των ΜΜΕ, είναι αναμφίβολα καταλυτικός. Η ραγδαία ανάπτυξη της ψηφιακής επικοινωνίας έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο διακινούνται οι πληροφορίες, κάνοντας όλο και πιο δύσκολο για τους πολίτες να ξεχωρίσουν τι είναι αληθινό και τι όχι μέσα στο συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον του διαδικτύου. Τα ψευδή νέα και η παραπληροφόρηση έχουν εξελιχθεί σε παγκόσμιο φαινόμενο, καθώς διαδίδονται πολύ γρήγορα μέσω πλατφορμών όπως το Facebook, το Twitter και το WhatsApp, επηρεάζοντας την κοινή γνώμη και μειώνοντας την εμπιστοσύνη των πολιτών στα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, σημαντικό ρόλο παίζει ο τρόπος με τον οποίο τα μέσα ενημέρωσης επιλέγουν να παρουσιάσουν τα γεγονότα. Η Θεωρία Καθορισμού Ημερήσιας Διάταξης των McCombs και Shaw (1972) υποστηρίζει ότι τα μέσα ενημέρωσης επηρεάζουν τα θέματα που η κοινωνία θεωρεί σημαντικά, δίνοντας μεγαλύτερη προβολή σε συγκεκριμένα ζητήματα. Παράλληλα, η Θεωρία Πλαισίωσης του Entman (1993) εξηγεί πως οι πληροφορίες μπορούν να παρουσιαστούν με τρόπο που να ενισχύει συγκεκριμένες ερμηνείες και αντιλήψεις

Οι θεωρίες αυτές δείχνουν ότι η χειραγώγηση της αλήθειας δεν αφορά μόνο τη μετάδοση πληροφοριών, αλλά συνδέεται και με ιδεολογικά, οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα, μέσα σε ένα περιβάλλον όπου διαφορετικές πλευρές ανταγωνίζονται για επιρροή και εξουσία [8].

Παράλληλα,η είσοδος των bots και της Τεχνητής Νοημοσύνης στον ψηφιακό δημόσιο χώρο έχει αλλάξει ριζικά το περιβάλλον μέσα στο οποίο διεξάγονται και ερμηνεύονται οι πολιτικές δημοσκοπήσεις. Αυτοματοποιημένοι λογαριασμοί μπορούν να πολλαπλασιάζουν τεχνητά τη διάδοση συγκεκριμένων απόψεων, να δημιουργούν ψευδαίσθηση μαζικής αποδοχής και να επηρεάζουν τόσο τη συμπεριφορά των χρηστών στα κοινωνικά δίκτυα όσο και το κλίμα που αποτυπώνουν οι έρευνες κοινής γνώμης. Παράλληλα, αλγόριθμοι Τεχνητής Νοημοσύνης χρησιμοποιούνται για την ανάλυση μεγάλων δεδομένων και τη στόχευση πολιτικών μηνυμάτων με πρωτοφανή ακρίβεια, θολώνοντας τα όρια ανάμεσα στην αντικειμενική καταγραφή τάσεων και στη σκόπιμη διαμόρφωση

τους. Έτσι, τίθεται ένα κρίσιμο ερώτημα για τη δημοκρατία: οι δημοσκοπήσεις αντανακλούν την πραγματική βούληση των πολιτών ή επηρεάζονται από ένα ψηφιακά κατασκευασμένο περιβάλλον που διαμορφώνει εκ των προτέρων την κοινή γνώμη;

Τα τελευταία χρόνια, οι ερευνητές μελετούν όλο και περισσότερο έναν νέο τύπο πολιτικής δημοσιογραφίας, γνωστό ως «horseracejournalism», που επικεντρώνεται κυρίως στο ποιος προηγείται και ποιος έχει περισσότερες πιθανότητες να κερδίσει τις εκλογές. Αυτό δημιουργεί αναπόφευκτα ένα κενό στην ενημέρωση, σχετικά με

τις πολιτικές του κάθε κόμματος, τις θέσεις του σε διάφορα θέματα, και γενικότερα στις «γραμμές» του. Πέρα από τις εταιρείες δημοσκοπήσεων, και μεγάλα ειδησεογραφικά δίκτυα χρησιμοποιούν πλέον σύνθετες αναλύσεις δεδομένων από πολλές διαφορετικές δημοσκοπήσεις, προσπαθώντας να προβλέψουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τις πιθανότητες νίκης κάθε υποψηφίου ή κόμματος.

Ωστόσο, αρκετές μελέτες δείχνουν ότι αυτού του τύπου οι προβλέψεις μπορούν να προκαλέσουν σύγχυση στους ψηφοφόρους και να δημιουργήσουν την εντύπωση ότι το εκλογικό αποτέλεσμα έχει ήδη σχεδόν κριθεί. Όταν οι πολίτες πιστεύουν ότι ο νικητής είναι ήδη δεδομένος, κάποιοι θεωρούν ότι η ψήφος τους δύσκολα θα αλλάξει κάτι και τελικά επιλέγουν να μην συμμετάσχουν καν στην εκλογική διαδικασία [9]. Αυτή η αίσθηση προδιαγεγραμμένου αποτελέσματος μπορεί και επηρεάζει ακόμη και τα ποσοστά αποχής που παρατηρούνται τα τελευταία χρόνια

στις εκλογικές αναμετρήσεις της χώρας μας.

Συμπερασματικά, οι δημοσκοπήσεις αποτελούν ένα ισχυρό εργαλείο καταγραφής της κοινής γνώμης, χωρίς όμως να παύουν να προκαλούν έντονες συζητήσεις γύρω από την επιρροή και την αντικειμενικότητά τους. Όταν μια δημοσκόπηση χρηματοδοτείται από πολιτικά κόμματα, μέσα ενημέρωσης ή επιχειρηματικούς φορείς, συχνά γεννώνται ερωτήματα σχετικά με την αντικειμενικότητα της έρευνας. Η συζήτηση αυτή αφορά θέματα όπως η επιλογή του δείγματος, ο τρόπος διατύπωσης των ερωτήσεων, ο χρόνος δημοσιοποίησης των αποτελεσμάτων, αλλά και ο τρόπος παρουσίασής τους από τα μέσα ενημέρωσης. Παράλληλα, έχει ασκηθεί κριτική και για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι αναποφάσιστοι ψηφοφόροι, καθώς διαφορετικές μέθοδοι «κατανομής» τους μπορούν να επηρεάσουν την τελική εικόνα μιας μέτρησης.

[1] Shaw, D., & Wlezien, C. (2025). «Election Polls». In Reference Module in Social Sciences. Elsevier. https://doi.org/10.1016/B978-0-443-26629-4.00119-2

[2]https://www.esr.gr/%CE%B5%CF%84%CE%B1%CE%B9%CF%81%CE%B5CE%AF%E%B5%CF%82%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%83%C%BA%CE%BF%CF%80%CE%AE%CF%83%CE%B5%CF%89%CE%BD/

[3] Traugott, M. W., & Lavrakas, P. J. (2008). «The Voter’s Guide to Election Polls »(6th ed.). Rowman & Littlefield Publishers.

[4] Britannica, https://www.britannica.com/topic/public-opinion/Nonscientific polling#ref397929

[5] Simon, H. A. (1954). «Bandwagon and Underdog Effects and the Possibility of Election Predictions». Public Opinion Quarterly, 18(3), 245–253.

[6] Noelle-Neumann, E. (1974). «The Spiral of Silence: A Theory of Public Opinion». Journal of Communication, 24(2), 43–51.

[7] Traugott, M. W., & Lavrakas, P. J. (2008). «The Voter’s Guide to Election Polls» (6th ed.). Rowman & Littlefield Publishers.

[8] Fadeji, J. A., Aluko, A. J., & Hamzat, F. O. (2025). «Shadows of Truth: Media Framing, Agenda-Setting, and the Commodification of Reality through Classical Philosophical Paradigms». Kashere Journal of Politics and International Relations, 3(1), 165.

[9] https://journalistsresource.org/politics-and-government/horse-race-reporting-election/, Pew Research Center. «Horse race coverage of elections and its effects on voters».JournalistsResource.

Παρουσίαση βιβλίου του Ξενοφώντα Κοντιάδη στο Φεστιβάλ Κήπου της Νέας Σμύρνης

Παρουσίαση βιβλίου του Ξενοφώντα Κοντιάδη στο Φεστιβάλ Κήπου της Νέας Σμύρνης

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 27 Μαΐου 2026, στις 19:00, στον κήπο της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Νέας Σμύρνης, στην οδό Αϊδινίου 28, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του Φεστιβάλ Κήπου 2026.

Το νέο έργο του Ξενοφώντα Κοντιάδη αποτελεί το τρίτο και τελευταίο μέρος της «Τριλογίας για τη Μνήμη», ολοκληρώνοντας τη συγγραφική διαδρομή που ξεκίνησε με τα βιβλία «Η τρέλα ν’ αλλάξουν τον κόσμο» (2022) και «Η νύχτα που έφυγε ο Παύλος» (2023).

Πρόκειται για μια βαθιά ανθρώπινη και ιστορική αφήγηση, με αληθινά πρόσωπα και γεγονότα, που φωτίζει πλευρές της νεότερης ελληνικής ιστορίας μέσα από προσωπικές διαδρομές, συγκρούσεις, φιλοδοξίες, έρωτες και διεκδικήσεις. Ένα βιβλίο που κινείται ανάμεσα στη μνήμη και την Ιστορία, αναδεικνύοντας ζητήματα εξουσίας, δικαιοσύνης, ματαιοδοξίας αλλά και ουτοπίας.

Για το βιβλίο θα μιλήσει ο Ιάσονας Κονταξής, πολιτικός επιστήμονας με μεταπτυχιακές σπουδές στην Ευρωπαϊκή Ιστορία στο Humboldt Universität zu Berlin, ενώ στην εκδήλωση θα συμμετέχει και ο ίδιος ο συγγραφέας, συνομιλώντας με το κοινό για το έργο και τη θεματική του.

Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.

Η παρουσίαση αναμένεται να αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες πολιτιστικές στιγμές του φετινού Φεστιβάλ Κήπου, προσφέροντας στους φίλους του βιβλίου και της ιστορίας την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά ένα έργο που συνομιλεί ουσιαστικά με τη συλλογική μνήμη και τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα.